काभ्रेपलान्चोक / बडादशैँको आठौँ दिनका रूपमा मनाइने महाअष्टमी आज देशभर विशेष धार्मिक श्रद्धा र पूजाआर्चनासहित मनाइँदैछ। नेपाली हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले महाअष्टमीलाई दशैँ पर्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण दिनमध्ये एक मान्ने परम्परा छ। देवी दुर्गाको शक्तिपूजा गरी असत्यमाथि सत्यको विजयको प्रतीकका रूपमा यो दिन देशैभरका मन्दिर र घर-घरमा विशेष अनुष्ठान गरिन्छ।

धार्मिक विश्वास अनुसार, महिषासुर नामक असुरको अत्याचारबाट त्रस्त देवगणहरूको आर्त निवेदन सुनेर देवी दुर्गा प्रकट भएको दिन यही हो। महिषासुरको संहारपछि संसारमा पुनः शान्ति र धर्मको स्थापना भएको स्मरण स्वरूप प्रत्येक वर्ष महाअष्टमीमा देवी दुर्गाको शक्ति आराधना गरिन्छ। हिन्दु शास्त्रका अनुसार यस दिन दुर्गा सप्तशती, देवी भागवत र चण्डी पाठको विशेष महत्व छ। विशेषगरी ब्राह्मण पुरोहितको नेतृत्वमा घर, देवी मन्दिर र दशैँघरमा चण्डीको पाठ, हवन पूजा गरी देवीलाई प्रसन्न पार्ने परम्परा रहिआएको छ।

देशका विभिन्न प्रमुख शक्ति पीठहरू आज बिहानैदेखि श्रद्धालु भक्तजनको भीडले भरिएका छन्। काठमाडौँको हनुमानढोका दरबारको दशैँघर, भद्रकाली, महाकाली, गोरखाको गोरखनाथ मन्दिर, भगवती मन्दिर लगायत देशभरका देवीस्थानमा पूजाआजा, हवनका कार्यक्रम भइरहेका छन्। विशेषगरी राति नवदुर्गाको पूजनका साथै रातभरि जागरण गर्ने परम्परा छ, जसलाई ‘महानिशा पूजा’ पनि भनिन्छ।

महाअष्टमीको अर्को विशेषता भनेको शक्ति प्राप्ति र नकारात्मक शक्तिमाथि सकारात्मक शक्तिको विजयको सन्देश हो। समाजमा फैलिने अन्याय, असत्य र अधर्मको अन्त्यका लागि देवीको आराधना गर्ने विश्वास आज पनि यथावत छ। घर-घरमा आजको दिनमा ‘कला र रातो टीका’ राखी, देवीको प्रतिमा वा कलशमा नवदुर्गाको आवाहन गरिन्छ। शास्त्रीय व्याख्यामा बलि भन्नाले आफ्ना आन्तरिक विकार, क्रोध, लोभ, मोह जस्ता नकारात्मक प्रवृत्तिहरूलाई त्याग गर्नु हो भन्ने बुझाइ पनि फैलिँदो छ।

परिवार र समाजमा सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्दै महाअष्टमीमा देवी दुर्गाको कृपा प्राप्त गर्ने परम्परा शताब्दीयौँदेखि चल्दै आएको छ। बडादशैँको नौ दिनमध्ये आठौँ दिनलाई सबैभन्दा शक्तिपूर्ण मानिने भएकाले महाअष्टमीलाई शक्ति, साहस र सदाचारको विजयको प्रतीकका रूपमा आज पनि श्रद्धा र भक्तिसहित मनाइन्छ। देशको सांस्कृतिक पहिचान र धार्मिक ऐक्यबद्धता झल्काउने यस पर्वले नेपाली समाजमा एकता, आपसी सद्भाव र आध्यात्मिक चेतनाको गहिरो सन्देश दिएको देखिन्छ।