काभ्रेपलान्चोक / यमपञ्चकको पहिलो दिन आज देशभर श्रद्धा र उल्लासका साथ काग तिहार मनाइँदैछ। कागलाई यमराजका सन्देशवाहकको रूपमा मान्दै, आजको दिन बिहानैदेखि घर–घरमा कागको पूजा र भोजन अर्पण गर्ने परम्परा रहि आएको छ।
हिन्दू धर्मशास्त्र अनुसार, काग मृत्युका सन्देशवाहक मात्र नभई शुभ–अशुभ घटनाका सूचक पनि हुन्। त्यसैले आजको दिन कागलाई आदरपूर्वक भोजन अर्पण गरे अशुभ समाचार टर्छ र परिवारमा शुभ सन्देशहरू आउँछन् भन्ने जनविश्वास रहेको छ।
बिहानै स्नान गरी घर वरिपरि सरसफाइ गरिन्छ र छत वा आँगनमा पकाएको भात, दाल, मिठाई, सेल र अन्य पकवानहरू कागका लागि राखिन्छ। काग आएर त्यो अर्पण ग्रहण गरेमा त्यसलाई शुभ संकेत मानिन्छ।
पुराणहरूमा उल्लेख छ “यमदूतः काकरूपेण संदेशं वहते नरान्” अर्थात् काग यमदूतका रूपमा मानव संसारका सन्देशहरू यमलोकसम्म पुर्याउँछ। यही कारणले यो दिनलाई सन्देश र सञ्चारको पवित्र पर्व पनि भनिन्छ।
आध्यात्मिक दृष्टिले काग तिहारले जीवप्रेम, सन्देशप्रेम र प्रकृतिप्रेमको शिक्षा दिन्छ। आधुनिक सन्दर्भमा यस पर्वले सकारात्मक सञ्चार, खबरदारी र संवेदनशीलताको भावना जगाउने सन्देश दिन्छ।
देशका विभिन्न ठाउँमा बिहानैदेखि बालबालिकादेखि वृद्धसम्मले छतमा अन्न र मिठाई राख्दै “काग आयो काग तिहार, भात खाऊ मिठाई खाऊ” भन्दै उल्लासपूर्वक मनाएको देखिन्छ।